بازار؛ گروه کشاورزی: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در تازه ترین گزارش خود اعلام کرد که شاخص جهانی قیمت مواد غذایی در ماه ژوئیه سال ۲۰۲۶ با افزایش همراه بوده است. بر اساس این گزارش، مجموعه ای از عوامل شامل موج های گرمای اخیر در مناطق مهم تولیدکننده محصولات کشاورزی، نوسانات بازار انرژی و افزایش نگرانی های ژئوپلیتیکی، باعث رشد قیمت برخی کالاهای اساسی کشاورزی در بازارهای بین المللی شده است.

شاخص قیمت مواد غذایی سازمان فائو، در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ به طور میانگین به ۱۳۱.۱ واحد رسید که این رقم در مقایسه با ماه ژوئن ۰.۶ درصد افزایش داشته است

بر اساس داده های منتشر شده از سوی فائو، شاخص قیمت مواد غذایی این سازمان که تغییرات ماهانه قیمت بین المللی مجموعه ای از کالاهای اصلی غذایی مورد معامله در جهان را اندازه گیری می کند، در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ به طور میانگین به ۱۳۱.۱ واحد رسید. این رقم در مقایسه با ماه ژوئن ۰.۶ درصد افزایش داشته است. همچنین سطح این شاخص نسبت به ژوئیه سال ۲۰۲۵ حدود یک درصد بالاتر ثبت شده است.

فائو در گزارش خود تاکید کرده است که بازار جهانی مواد غذایی همچنان تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل پیچیده قرار دارد. شرایط آب و هوایی نامساعد، تغییرات قیمت انرژی، نگرانی درباره مسیرهای صادراتی و تحولات اقتصادی و سیاسی در مناطق مختلف جهان از جمله مهم ترین عواملی هستند که بر قیمت کالاهای کشاورزی تاثیر گذاشته اند.

افزایش قیمت غلات تحت تاثیر نگرانی های اقلیمی

یکی از مهم ترین بخش های گزارش فائو مربوط به شاخص قیمت غلات است. بطوری که این شاخص در ماه ژوئیه نسبت به ماه قبل ۳.۴ درصد افزایش یافت و کاهش ثبت شده در ماه مه را جبران کرد. قیمت جهانی غلات در ماه ژوئیه ۶.۹ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بود.

این در حالی است که طبق داده های این گزارش، در میان محصولات مختلف، گندم بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرد؛ به این معنا که قیمت جهانی گندم در ماه ژوئیه ۵.۸ درصد افزایش یافت. کارشناسان فائو دلیل اصلی این رشد را افزایش نگرانی ها درباره اختلال های احتمالی در جریان صادرات گندم از منطقه دریای سیاه و همچنین تاثیر موج های گرمای اخیر بر میزان تولید در برخی کشورهای مهم تولیدکننده عنوان کرده اند.

بر اساس این گزارش، منطقه دریای سیاه یکی از مهم ترین مراکز صادرات گندم در جهان به شمار می رود و هرگونه اختلال در روند صادرات این منطقه می تواند تاثیر مستقیمی بر بازارهای جهانی داشته باشد. علاوه بر این، افزایش دما و کاهش رطوبت خاک در برخی مناطق تولیدکننده، نگرانی ها درباره کاهش عملکرد محصولات را افزایش داده است.

از سوی دیگر، قیمت جهانی ذرت نیز در ماه ژوئیه ۳.۶ درصد افزایش یافت. فائو اعلام کرده است که نگرانی درباره شرایط گرم و خشک آب و هوا در بخش هایی از ایالات متحده آمریکا، یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان ذرت جهان، از عوامل اصلی افزایش قیمت این محصول بوده است. همچنین رشد قیمت انرژی و تاثیر آن بر هزینه های تولید و حمل و نقل، در کنار افزایش تنش های ژئوپلیتیکی، به تقویت قیمت ذرت کمک کرده است.

در مقابل، شاخص قیمت جهانی برنج در ماه ژوئیه تقریبا بدون تغییر باقی ماند و نوسان قابل توجهی را تجربه نکرد.

رشد قیمت روغن های گیاهی به بالاترین سطح در چهار سال اخیر

شاخص قیمت روغن های گیاهی فائو نیز در ماه ژوئیه روند افزایشی داشت و با رشد ۲ درصدی نسبت به ماه ژوئن، به بالاترین سطح خود از ژوئن سال ۲۰۲۲ رسید.

بر اساس گزارش فائو، افزایش قیمت روغن پالم یکی از عوامل اصلی رشد این شاخص بوده است. تقاضای قوی از سوی بخش تولید سوخت زیستی در اندونزی و همچنین افزایش قیمت نفت خام، باعث تقویت قیمت جهانی روغن پالم شده است.

اندونزی به عنوان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان روغن پالم در جهان، نقش مهمی در بازار این محصول دارد. افزایش استفاده از روغن پالم در تولید سوخت های زیستی، تاثیر مستقیمی بر عرضه موجود در بازارهای غذایی گذاشته و موجب افزایش فشار قیمتی شده است.

همچنین قیمت جهانی روغن سویا نیز افزایش یافت. افزایش تقاضا برای خوراک دام در ایالات متحده آمریکا و رشد تقاضای وارداتی در بازارهای جهانی، از جمله عواملی بود که به افزایش قیمت این محصول کمک کرد. علاوه بر این، رقابت پذیری بیشتر قیمت روغن سویا در مقایسه با برخی روغن های دیگر، موجب افزایش تقاضا برای آن شد.

در مقابل، قیمت جهانی روغن آفتابگردان و روغن کلزا در ماه ژوئیه کاهش یافت و بخشی از افزایش قیمت سایر روغن های گیاهی را تعدیل کرد.

کاهش قیمت گوشت پس از رکورد تاریخی

در این کزارش آمده است: بر خلاف غلات و روغن های گیاهی، بازار جهانی گوشت در ماه ژوئیه با کاهش قیمت مواجه شد. شاخص قیمت گوشت فائو نسبت به رکورد ثبت شده در ماه ژوئن، ۲.۸ درصد کاهش یافت. این نخستین کاهش ماهانه قیمت گوشت در سال جاری میلادی محسوب می شود.

قیمت جهانی گوشت مرغ به دلیل کاهش قیمت ها در برزیل کاهش یافت. برزیل یکی از بزرگ ترین صادرکنندگان گوشت مرغ در جهان است و افزایش عرضه صادراتی این کشور باعث کاهش قیمت در بازارهای بین المللی شد.

قیمت گوشت خوک نیز کاهش پیدا کرد. فائو دلیل این کاهش را افزایش عرضه در اتحادیه اروپا و کاهش تقاضای جهانی اعلام کرده است. شرایط بازار در اروپا باعث شده میزان عرضه نسبت به تقاضا افزایش پیدا کند و فشار کاهشی بر قیمت ها ایجاد شود.

از سوی دیگر، قیمت گوشت گاو نیز در بازارهای جهانی کاهش جزئی داشت. کاهش تقاضای وارداتی از سوی برخی کشورهای آسیایی از عوامل اصلی این روند اعلام شده است.

با این حال، قیمت گوشت گوسفند برخلاف سایر انواع گوشت افزایش یافت و به بالاترین سطح تاریخی خود رسید. محدود بودن عرضه صادراتی از منطقه اقیانوسیه، به ویژه کشورهای تولیدکننده اصلی، باعث افزایش قیمت این محصول شده است.

کاهش جزئی قیمت محصولات لبنی

شاخص قیمت محصولات لبنی فائو در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۰.۷ درصد کاهش یافت. کاهش قیمت شیر خشک کامل، شیر خشک بدون چربی و کره از عوامل اصلی این افت بوده است.

با این حال، قیمت پنیر در بازارهای جهانی برای نخستین بار طی یک سال گذشته افزایش یافت. کاهش فصلی عرضه شیر در اتحادیه اروپا باعث افزایش قیمت پنیر شد. این افزایش توانست بخشی از کاهش قیمت ناشی از شرایط بازار در اقیانوسیه و رقابت شدید صادرکنندگان آمریکایی را جبران کند.

فائو اعلام کرده است که بازار محصولات لبنی همچنان تحت تاثیر تفاوت شرایط تولید در مناطق مختلف جهان قرار دارد. میزان عرضه شیر، هزینه های تولید و رقابت میان صادرکنندگان از جمله عوامل تعیین کننده روند قیمت این محصولات هستند.

افزایش قیمت شکر در پی نگرانی درباره تولید جهانی

شاخص قیمت شکر فائو در ماه ژوئیه با افزایش ۵.۶ درصدی مواجه شد و کاهش ثبت شده در ماه ژوئن را جبران کرد.

طبق این گزازش، مهم ترین عامل افزایش قیمت شکر، نگرانی درباره تاثیر تداوم هوای گرم و خشک بر میزان تولید در اتحادیه اروپا و همچنین تاثیر شرایط آب و هوایی مرتبط با پدیده ال نینو بر چشم انداز تولید در برخی کشورهای مهم آسیایی اعلام شده است.

بازار شکر جهان در سال های اخیر بارها تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته است. کاهش بارندگی، افزایش دما و تغییر الگوهای آب و هوایی می تواند عملکرد مزارع نیشکر و چغندرقند را کاهش دهد و موجب افزایش قیمت در بازارهای جهانی شود.

همچنین انتظار افزایش تقاضا برای اتانول در برزیل، پس از تصمیم این کشور برای افزایش موقت سهم اتانول در ترکیب سوخت بنزین، از دیگر عوامل حمایت کننده قیمت شکر بوده است. با این حال، بهبود شرایط برداشت در مناطق اصلی تولید نیشکر در مرکز و جنوب برزیل، تا حدودی مانع از افزایش بیشتر قیمت ها شد.

چشم انداز بازار جهانی غذا همچنان وابسته به عوامل متعدد

گزارش جدید فائو نشان می دهد که بازار جهانی مواد غذایی همچنان در شرایطی پرنوسان قرار دارد. اگرچه افزایش شاخص کلی قیمت مواد غذایی در ماه ژوئیه محدود بوده است، اما تغییرات قابل توجه در گروه های مختلف کالایی نشان می دهد که عوامل اقلیمی، انرژی و تحولات سیاسی همچنان نقش مهمی در تعیین قیمت ها دارند.

کارشناسان معتقدند: ادامه موج های گرمایی، تغییرات شرایط تولید در مناطق مختلف جهان، هزینه های انرژی و وضعیت تجارت بین المللی می تواند در ماه های آینده نیز بر بازار مواد غذایی تاثیرگذار باشد.

با توجه به اهمیت امنیت غذایی برای کشورهای مختلف، سازمان فائو تاکید دارد: پایش مستمر بازارهای جهانی، حمایت از تولید پایدار کشاورزی و افزایش آمادگی در برابر تغییرات اقلیمی از اقدامات ضروری برای کاهش آسیب پذیری زنجیره تامین غذا در جهان است.