در پی ابهامهای اخیر درباره نحوه مصرف و کسر حجم بستههای اینترنت، همراه اول با تشریح سازوکار محاسبه ترافیک و اجرای یک آزمایش زنده، نحوه کسر حجم از بستههای اینترنتی را برای خبرنگاران توضیح داد.
در پی تأکید وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بر شفافسازی نحوه محاسبه مصرف اینترنت، همراه اول در نشستی خبری، سازوکار محاسبه ترافیک داخلی و بینالملل و نحوه کسر حجم بستههای اینترنتی را تشریح و با اجرای یک آزمایش زنده، فرآیند محاسبه مصرف را برای خبرنگاران بررسی کرد.
این نشست با حضور مدیران شرکت ارتباطات سیار ایران و جمعی از خبرنگاران در ساختمان ستاره ونک برگزار شد و بخشی از پرسشهای مطرحشده درباره پایان سریع بستههای اینترنت و تفاوت تعرفه ترافیک داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفت.
ضرایب تعرفه را اپراتورها تعیین نمیکنند
مصطفی درجزی، معاون تجاری همراه اول، در این نشست گفت بخشی از ابهامهای ایجادشده درباره میزان مصرف اینترنت به اطلاع نداشتن برخی کاربران از نحوه اعمال تعرفههای مختلف بازمیگردد.
به گفته او، تعیین ضرایب مربوط به ترافیک داخلی و بینالملل در اختیار اپراتورها نیست و سیستم شارژینگ همراه اول بر اساس مقررات و مصوبات نهادهای بالادستی از جمله سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و شورای عالی فضای مجازی فعالیت میکند.
درجزی با اشاره به انواع ترافیک اینترنتی توضیح داد که ترافیک پلتفرم آموزشی «شاد» بهصورت رایگان محاسبه میشود. ترافیک پیامرسانهای داخلی مورد تأیید نیز با ضریب ۲۵ درصد و ترافیک وبسایتها و پلتفرمهای داخلی که اطلاعات IP آنها در سامانه مرکز ملی فضای مجازی ثبت شده باشد، با ضریب ۳۷ درصد محاسبه خواهد شد. در مقابل، ترافیک سایتهای خارجی و سرویسهای داخلی که در سامانه مربوطه ثبت نشدهاند، مشمول تعرفه کامل میشوند.
چرا بعضی سرویسهای داخلی با تعرفه کامل محاسبه میشوند؟
یکی از پرسشهای مطرحشده در نشست، به سرویسهایی مربوط بود که با وجود داخلی بودن، مصرف آنها با تعرفه تمامبها محاسبه میشود.
حامد جعفری، مدیرکل توسعه محصولات و خدمات اپراتوری همراه اول، در پاسخ گفت سرویسهای داخلی برای قرار گرفتن در فهرست ترافیک ترجیحی باید IP و URL خود را در سامانه سازمان فناوری اطلاعات ثبت کنند.
پس از ثبت و تأیید اطلاعات، مشخصات سرویس در اختیار اپراتورها قرار میگیرد. بنابراین اگر یک پلتفرم ثبتنام نکرده باشد یا اطلاعات IP خود را تغییر داده و آن را بهروزرسانی نکرده باشد، سیستم اپراتور نمیتواند ترافیک آن را بهعنوان ترافیک داخلی شناسایی کند و در نتیجه مصرف آن با تعرفه کامل محاسبه خواهد شد.
۱۰۰ مگابایت مصرف داخلی، ۲۵ یا ۳۷ مگابایت از بسته کم میکند
جعفری درباره نحوه اعمال تعرفهها توضیح داد که سازوکار کسر حجم در سیستم شارژینگ همراه اول مشخص و مبتنی بر ضرایب مصوب است. بر این اساس، مصرف ۱۰۰ مگابایت در پیامرسان داخلی تأییدشده، معادل کسر ۲۵ مگابایت از حجم بسته اینترنت مشترک خواهد بود. برای وبسایتها و پلتفرمهای داخلی مشمول تعرفه ترجیحی نیز مصرف ۱۰۰ مگابایت، ۳۷ مگابایت از حجم بسته را کاهش میدهد.
در مورد ترافیک بینالملل و سرویسهایی که مشمول تعرفه ترجیحی نیستند، ضریب کامل اعمال میشود. معاونان همراه اول در این نشست تأکید کردند که سیستم شارژینگ این اپراتور بیش از میزان مصرف واقعی، حجم اینترنت از بسته مشترک کم نمیکند.
برنامههای پسزمینه هم میتوانند عامل افزایش مصرف باشند
مسئولان همراه اول یکی دیگر از دلایلی را که ممکن است باعث شود کاربران احساس کنند بسته اینترنت آنها سریعتر از انتظار تمام شده، فعالیت همزمان اپلیکیشنها و سرویسهای فعال در پسزمینه عنوان کردند.
به گفته آنها، در چنین شرایطی ممکن است علاوه بر مصرفی که کاربر بهصورت مستقیم انجام میدهد، برنامههای دیگر نیز در حال استفاده از اینترنت باشند.
موضوع نحوه محاسبه ترافیک سرویسهای نمایش خانگی نیز در این نشست مطرح شد. طبق توضیحات ارائهشده، در برخی مدلهای تجاری، اگر کاربر اشتراک ماهانه یک سرویس را خریداری کرده باشد، ترافیک آن میتواند با تعرفه ۳۷ درصدی محاسبه شود.
اما در صورت استفاده از محتوا بدون خرید اشتراک، ممکن است ترافیک بهصورت تمامبها محاسبه شود و هزینه اشتراک نیز از سوی اپراتور مستقیماً به پلتفرم پرداخت شود.
همراه اول: سیستم شارژینگ تحت نظارت است
جعفری در ادامه با رد ادعای کمفروشی اینترنت، درباره فرآیندهای کنترلی همراه اول توضیح داد که سیستم شارژینگ این اپراتور از دو سطح نظارتی برخوردار است.
در داخل شرکت، پیش از اعمال تعرفههای جدید، آزمایشهای فنی انجام میشود و تیمهای تضمین کیفیت و کنترل تقلب نیز به شکل مستمر عملکرد سیستم را بررسی میکنند. در سطح بیرونی نیز سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از طریق سامانه ۱۹۵ به شکایتهای مشترکان رسیدگی میکند. همچنین تیمهای فنی رگولاتوری بهصورت دورهای فرآیند شارژینگ اپراتورها را بررسی و صحت آن را ارزیابی میکنند.
مدیرکل توسعه محصولات و خدمات اپراتوری همراه اول مدعی شد بررسی شکایتهای سالهای گذشته، موردی از خطای سیستم شارژینگ این اپراتور که موجب تضییع حق مشترکان شده باشد، نشان نداده است.
کاربران چگونه میزان مصرف خود را بررسی کنند؟
همراه اول اپلیکیشن «همراه من» را یکی از ابزارهای اصلی برای مشاهده جزئیات مصرف معرفی کرد. بر اساس توضیحات ارائهشده، کاربران میتوانند از طریق بخش عملکرد مصرف، میزان استفاده از اینترنت را بر اساس تاریخ، ساعت و حجم مصرفشده مشاهده کنند و جزئیات مربوط به نوع ترافیک را نیز مورد بررسی قرار دهند.
همچنین هنگام خرید بسته اینترنت، اطلاعات مربوط به بسته از طریق پیامک برای مشترک ارسال میشود و فهرست سرویسهای مشمول تعرفه ترجیحی نیز در پورتال همراه اول قابل مشاهده است.
آزمایش زنده مقابل خبرنگاران
همراه اول برای نمایش عملی نحوه محاسبه مصرف، در جریان این نشست یک آزمایش زنده نیز انجام داد. در ابتدای آزمایش، کارشناس فنی اپراتور با ورود به اپلیکیشن «همراه من»، میزان حجم باقیمانده یک بسته چهار گیگابایتی هفتروزه را نمایش داد. در این مرحله نزدیک به سه گیگابایت و ۹۹۰ مگابایت از حجم مربوط به ترافیک عادی بینالملل باقی مانده بود.
سپس یک فایل از یک وبسایت داخلی دانلود شد. پس از پایان دانلود، تلفن همراه روی حالت پرواز قرار گرفت تا فعالیت سایر برنامهها و مصرف احتمالی در پسزمینه متوقف شود. نتیجه آزمایش نشان داد مصرف فایل از سایت داخلی با تعرفه ۳۷ درصد محاسبه شده است.
در مرحله بعد، یک فایل ۱۰۰ مگابایتی از یک وبسایت خارجی دانلود شد. بر اساس نتیجهای که در این آزمایش نمایش داده شد، حجم کسرشده از بسته نیز ۱۰۰ مگابایت بود.
همراه اول با استناد به این آزمایش تأکید کرد که نحوه محاسبه حجم مصرفی بر اساس نوع ترافیک انجام میشود و سیستم شارژینگ این اپراتور، بیشتر از میزان مصرف واقعی کاربر از بسته اینترنت او کسر نمیکند.
Thursday, 20 August , 2026