به گزارش اقتصادآنلاین، توانیر در اقدامی ضربتی اعلام کرد مشترکان خانگی که از برق یارانه‌ای برای استخراج غیرمجاز رمزارز استفاده کنند، برای همیشه از دریافت یارانه برق محروم خواهند شد. این تصمیم با هدف مقابله با پدیده «افعی برق‌خوار» و کاهش فشار مضاعف بر شبکه سراسری اتخاذ شده است.

استخراج غیرقانونی رمزارز در ایران ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است. شرکت توانیر در واکنش به فعالیت گسترده ماینرهای غیرمجاز که شبکه توزیع و انتقال برق را با چالش‌های جدی مواجه کرده‌اند، سازوکار جدیدی را برای برخورد با متخلفان ابلاغ کرد. این اقدام که از سوی کارشناسان به عنوان «سدِ راه افعی برق‌خوار» یاد می‌شود، قرار است انگیزه سوءاستفاده از برق ارزان را برای همیشه از بین ببرد.

پایان دوران خوش‌نشینی ماینرهای غیرمجاز؛ محرومیت دائمی از یارانه

محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، با بیان اینکه استخراج رمزارز با برق خانگی، کشاورزی و صنعتی همواره یکی از خط قرمزهای صنعت برق بوده است، اعلام کرد: «از این پس مشترکان خانگی که به صورت غیرمجاز اقدام به استخراج رمزارز کنند، نه تنها جریمه می‌شوند، بلکه برای همیشه امکان استفاده از برق یارانه‌ای را از دست خواهند داد.»

این سیاست جدید، تغییری بنیادین در برخورد با ماینرهای غیرمجاز محسوب می‌شود و هدف آن ایجاد یک مانع بازدارنده پایدار در برابر «افعی برق‌خوار» است که با بلعیدن انرژی، پایداری شبکه را به خطر انداخته است.

چرا ماینرهای غیرمجاز «افعی برق‌خوار» نامیده می‌شوند؟

اصطلاح «افعی برق‌خوار» به دلیل حجم عظیم انرژی که این دستگاه‌ها مصرف می‌کنند و آسیبی که به زیرساخت‌ها وارد می‌آورند، به کار می‌رود. دلایل اصلی خطرناک بودن این فعالیت عبارت‌اند از:

• مصرف نجومی: هر دستگاه ماینر به‌تنهایی معادل مصرف برق ۱۲ خانوار انرژی می‌بلعد.
• فشار ۲۴ ساعته بر شبکه: فعالیت مستمر این دستگاه‌ها بدون وقفه، پایداری شبکه توزیع و انتقال را به شدت تهدید می‌کند.
• استهلاک تجهیزات: افزایش بی‌رویه دما، سست شدن اتصالات و ذوب شدن عایق‌های کابل‌ها، از پیامدهای فعالیت ماینرهاست که منجر به خسارت‌های سنگین به شبکه می‌شود.
• تهدید ایمنی و آتش‌سوزی: تولید حرارت بسیار بالا و مصرف غیراستاندارد برق، احتمال وقوع آتش‌سوزی را به‌شدت افزایش می‌دهد؛ خطری که در بسیاری از موارد به ساختمان‌های مجاور نیز سرایت کرده است.
• نوسانات ولتاژ: فعالیت این مزارع غیرمجاز باعث ایجاد نوسان برق و آسیب به لوازم برقی شهروندان در مناطق اطراف می‌شود.

پاداش ویژه برای گزارش‌دهندگان؛ مردم بازرسان شبکه برق

وزارت نیرو برای تسریع در شناسایی این مراکز غیرمجاز، پاداش‌های گزارش‌دهی را افزایش داده است. شهروندانی که مراکز استخراج غیرمجاز را شناسایی و به سامانه پیامکی ۳۰۰۰۵۱۲۱ گزارش کنند، مشمول پاداش‌های نقدی زیر خواهند شد:

• کشف ۱۰ دستگاه اول: ۳ میلیون تومان برای هر دستگاه.
• کشف ۱۰ دستگاه بعدی: ۲ میلیون تومان برای هر دستگاه.
• کشف مراکز ۳۰ تا ۲۰۰ دستگاهی: ۱.۵ میلیون تومان برای هر دستگاه.

وضعیت کشفیات در استان‌ها؛ از خوزستان تا تهران

آمارها نشان می‌دهد که برخورد با مراکز غیرمجاز در استان‌ها شدت گرفته است:

• خوزستان: کشف ۱,۰۳۲ دستگاه ماینر در سه‌ماهه اول امسال (۲۰ درصد افزایش نسبت به سال گذشته).
• تهران: کشف ۶۱۹ مزرعه غیرمجاز با ۱۰,۱۹۴ دستگاه ماینر. تنها در سه‌ماهه اول امسال، جمع‌آوری این دستگاه‌ها از هدررفت برق معادل مصرف ۵,۵۰۴ خانوار جلوگیری کرده است.
• فارس: شناسایی و توقیف ۲۰۱ دستگاه ماینر در مرودشت به ارزش ۴۰۰ میلیارد ریال.
• بوشهر: کشف مجموع ۵,۰۰۰ دستگاه ماینر از ابتدای طرح برخورد.

وضعیت برق در استان‌های جنوبی؛ معافیت از خاموشی

با وجود فشارها بر شبکه، چهار استان سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان به دلیل شرایط اقلیمی خاص و درگیری با دشمنان (تحریم و شرایط سخت کاری)، از برنامه خاموشی‌های احتمالی معاف شده‌اند. مسئولان صنعت برق از مردم سایر نقاط کشور خواسته‌اند با صرفه‌جویی در مصرف، به پایداری برق این مناطق کمک کنند.

وزیر نیرو ابراز امیدواری کرده است که با اصلاح اقتصاد برق و پیگیری تعهدات، بساط خاموشی‌ها تا نیمه شهریورماه جمع شود.

تصمیم توانیر برای قطع دائمی برق یارانه‌ای، پاسخی قاطع به جولان «افعی برق‌خوار» در شبکه توزیع است. با توجه به اینکه قیمت برق در ایران حدود یک‌دهم قیمت تمام‌شده تولید است، این برخورد سخت‌گیرانه تنها راه برای کاهش انگیزه اقتصادی استخراج‌کنندگان غیرمجاز و حفظ امنیت شبکه برای عموم مشترکان است.