به گزارش خبرگزاری مهر، یک بررسی جدید به وسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران، نشان می‌دهد چالش‌های اقتصادی و موانع مربوط به مهاجرت از عوامل اصلی عدم انجام غربالگری بیماری‌های متابولیک در میان برخی نوزادان در شهر تهران است.

غربالگری آزمایشگاهی نوزادان (تست قطره خون پاشنه پا) یک اقدام حیاتی در حوزه سلامت عمومی است که برای تشخیص زودهنگام اختلالات نادر و ارثی متابولیک انجام می‌شود. تشخیص به‌موقع این بیماری‌ها در روزهای نخست زندگی می‌تواند از بروز معلولیت‌های شدید ذهنی، جسمی و حتی مرگ‌ومیر نوزادان جلوگیری کند.

یافته‌های اصلی پژوهش

این مطالعه که در ژورنالImmigrant and Minority Health منتشر شده است، با بررسی ۴۰۲ والدین مراجعه‌ کننده به مراکز بهداشت عمومی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران (در جنوب تهران، شهر ری و اسلام‌شهر) بین ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ انجام شده است.

یافته‌های اصلی

میزان عدم مشارکت

حدود ۲۶.۹ درصد از خانواده‌های مورد بررسی، غربالگری نوزاد خود را انجام نداده یا آن را نیمه‌کاره رها کرده بودند.

تأثیر اتباع و مهاجران

عدم انجام غربالگری در میان خانواده‌های غیرایرانی (به‌ویژه مهاجران) به شکل معناداری بالاتر بود (حدود ۳.۸ برابر بیشتر از خانواده‌های ایرانی).

وضعیت درآمد و بیمه

خانواده‌های بدون بیمه تکمیلی و افرادی که در دهک‌های درآمدی پایین‌تر قرار داشتند، با احتمال بسیار بیشتری از انجام غربالگری جا مانده بودند.

نقش آموزش پزشک

آگاهی و آموزش‌هایی که مستقیماً توسط پزشکان در دوران بارداری ارائه شده بود، قوی‌ترین عامل تشویق‌کننده والدین برای انجام این آزمایش بود؛ در حالی که اطلاعات شبکه‌های اجتماعی یا توصیه اطرافیان تأثیر ملموسی نداشت.

چالش‌ها و موانع اصلی از دیدگاه والدین

نوع مانع

جزئیات و نحوه تأثیرگذاری

موانع ساختاری و مهاجرت

عدم داشتن مدارک اقامتی کافی، عدم دسترسی به بیمه، موانع زبانی و ترس از تبعات اداری.

موانع مالی

هزینه‌های جانبی درمان، پیگیری‌های آزمایشگاهی بعدی و نداشتن پوشش بیمه‌ای مناسب.

کمبود آگاهی عمیق

عدم درک اهمیت واقعی آزمایش (با وجود شنیدن اسم آن) و پایین بودن سطح سواد سلامت.

دسترسی شهری

فاصله مکانی بیش از ۳۰ دقیقه تا مراکز غربالگری و عدم دسترسی به وسیله نقلیه شخصی.

پیشنهادهای کلیدی محققان برای حل مشکل

پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای رسیدن به پوشش صد درصدی غربالگری در سطح کشور، انجام اصلاحاتی ضروری است.

معافیت کامل هزینه‌ها

رایگان‌سازی کامل مراحل غربالگری اولیه و آزمایش‌های تأییدی برای خانواده‌های کم‌درآمد.

تسهیل روند ثبت‌نام مهاجران

ساده‌سازی فرآیندهای اداری جهت پذیرش نوزادان اتباع بدون در نظر گرفتن وضعیت مدارک اقامتی.

مشاوره‌های چندزبانه

ارائه برشورها و مشاوره‌های حضوری به زبان‌ها و گویش‌های مختلف در مراکز بهداشتی.

ادغام در مراقبت‌های بارداری

موظف‌کردن پزشکان به ارائه آموزش‌های مستقیم درباره اهمیت غربالگری نوزاد در ویزیت‌های پیش از تولد.